De ministerraad heeft op voorstel van minister Van Weel van Justitie en Veiligheid besloten het wetsvoorstel verbetering kroongetuigenregeling voor advies naar de Raad van State te sturen. De consultatie van het wetsvoorstel heeft enkele reacties van betrokken partners opgeleverd. Deze reacties zijn nu verwerkt. De regeling wordt verbreed en daarmee aantrekkelijker gemaakt voor verdachten van minder zware misdaden zodat zij makkelijker waardevolle informatie kunnen leveren over degenen die achter de schermen een grote rol vervullen. Hierdoor wordt het makkelijker om zware criminelen te vervolgen.

Minister Van Weel: ‘De kroongetuigenregeling was tot nu toe vooral aantrekkelijk voor zware criminelen. Maar in hun netwerk zitten ook genoeg kleinere criminelen die als kroongetuigen veel informatie kunnen geven over de grote jongens. Daarom verbreden we de regeling: met behulp van kleinere criminelen pakken we de grote straks sneller aan.’

De kroongetuige is een getuige die zelf verdachte of veroordeelde is. De kroongetuige kan op verzoek van de officier van justitie een verlaagde straf krijgen als hij verklaart over andere daders. Op dit moment kan de straf van een kroongetuige maximaal worden gehalveerd. Als de strafeis normaal gesproken maximaal zes jaar onvoorwaardelijk gevangenisstraf zou zijn, komen deze verdachten straks in aanmerking voor een hogere strafkorting als zij kroongetuige worden. De straf kan dan volledig worden omgezet in een voorwaardelijke gevangenisstraf.

Naar verwachting kan het wetsvoorstel deze zomer bij de Tweede Kamer worden ingediend. Het wetsvoorstel regelt bovendien dat in het Wetboek van Strafvordering de bijzondere zorgplicht van de Staat wordt vastgelegd. Deze zorgplicht wordt uitgewerkt in het nieuwe Besluit getuigenbescherming. Het herziene Besluit zal in een later stadium naar de Raad van State worden gezonden voor advies, nadat het wetsvoorstel is aangenomen in de Tweede Kamer.

Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) geeft de gemeente Zaanstad de komende 4 jaar toestemming om in 5 aangewezen wijken selectieve woningtoewijzing toe te passen. Dit gebeurt op grond van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp). In deze gebieden komen veel problemen op het gebied van wonen, leefomgeving, werkloosheid, armoede, gezondheid, onderwijs, veiligheid, georganiseerde en ondermijnende criminaliteit samen. Met deze wet kan een gemeente sturen op wie er in de aangewezen wijken kan komen wonen.

Zaanstad past de Wbmgp sinds 2018 actief toe in Poelenburg en Peldersveld. Dit gebied wordt uitgebreid met Kogerveldwijk, Rosmolenwijk, Hoornseveld en Zaandam-Zuid. Deze wijken zijn onderdeel van het Pact Zaandam Oost, een van de 20 gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De gemeente kan de instroom van woningzoekende huurders in een zwakke sociaaleconomische positie beperken. Daarnaast kunnen woningzoekenden met overlastgevend of crimineel gedrag worden geweerd in dit gebied.

Veilige en leefbare wijk

Minister Boekholt-O’Sullivan: “In ons land verdient iedereen het om in een veilige en leefbare wijk te wonen. In Zaandam-Oost voelen bewoners zich minder veilig dan in andere delen van de stad. Daarom is het goed dat de gemeente grip krijgt op wie er in die wijken mag komen wonen. Zo ontstaan er wijken waarin inwoners zich weer veilig en thuis kunnen voelen.”

Uitbreiden met (delen van) kwetsbare wijken

De inzet van de Wbmgp in Poelenburg en Peldersveld blijft op langere termijn nodig, blijkt uit een Zaanse evaluatie die voorafgaand aan de verlenging is uitgevoerd. Ook is uitbreiding met meer (delen van) wijken nodig om de ernstige leefbaarheidsproblematiek aan te pakken. Er staan relatief goedkope woningen in deze wijken die kwetsbare huurders aantrekken, terwijl meer draagkrachtige bewoners vertrekken. Tegelijk groeit het aantal arbeidsmigranten uit Oost-Europa wat extra druk legt op onderwijs, zorg en leefbaarheid. Toepassing van de Wbmgp stelt de gemeente en betrokken partners beter in staat om te investeren in gemengde wijken en perspectief te bieden aan de huidige bewoners.

Ondermijnende criminaliteit

Uit de cijfers blijkt dat in Zaandam-Oost minder mensen zich veilig voelen in hun buurt dan gemiddeld in Zaanstad. In Poelenburg is dit het laagst, namelijk 52%, oplopend tot 67% in Rosmolenwijk. In heel Zaanstad voelt 77% zich veilig. Ook is het aantal high impact-crimes in Zaandam-Oost groter dan in andere delen van Zaanstad. Jongeren in deze wijken hebben een hoger risico om in de drugscriminaliteit te belanden. Bijna de helft van de als hoog ingeschatte risicojongeren in Zaanstad woont in Zaandam-Oost (47%).

Weren van personen met overlastgevend en crimineel gedrag

Wethouder Wonen en Gebiedsontwikkeling Harrie van der Laan van de gemeente Zaanstad: “Wij zijn erg blij met deze uitbreiding van woningtoewijzing in Zaandam-Oost. We kunnen nu veel gerichter sturen op de instroom van mensen in deze wijken. Zo kunnen we bijvoorbeeld woningzoekenden met overlastgevend of crimineel gedrag weren. Dit helpt om het leefgenot en de leefbaarheid in deze buurten verder te verbeteren.”