Het wordt mogelijk om crimineel vermogen effectiever af te pakken, ook zonder dat een verdachte is veroordeeld voor een misdrijf of als geen verdachte in beeld is. De ministerraad heeft er op voorstel van minister Van Weel van Justitie en Veiligheid mee ingestemd het wetsvoorstel ter implementatie van de Europese Confiscatierichtlijn naar de Tweede Kamer te sturen. De adviezen van de Raad van State zijn in het wetsvoorstel verwerkt.

Minister Van Weel: “We moeten voorkomen dat misdaad kan lonen. Het criminele vermogen staat daarom centraal in de nieuwe confiscatieprocedure die wordt geïntroduceerd met dit wetsvoorstel. Dure spullen die zijn betaald met crimineel geld kunnen ook worden afgepakt zonder dat een verdachte hoeft te zijn veroordeeld. Zo kunnen we effectiever afpakken.”

Europese samenwerking

In 2024 zijn op Europees niveau afspraken gemaakt om crimineel vermogen effectiever af te pakken. Om aan deze afspraken te voldoen, wordt ook de Nederlandse wet aangepast. Door de strafrechtelijke procedures binnen de EU beter op elkaar af te stemmen, kunnen lidstaten bovendien makkelijker samenwerken. Ook gaan de nationale bureaus voor de ontneming van crimineel vermogen nauwer samenwerken.

Adviezen Raad van State verwerkt

De Raad van State adviseerde onder meer om het toepassingsbereik van de confiscatieprocedure en de verhouding tot de strafprocedure beter te motiveren. Naar aanleiding van het advies is de toelichting bij het wetsvoorstel aangevuld. Daarnaast is in het wetsvoorstel verduidelijkt dat de procedure ziet op waardevolle spullen, namelijk die verband houden met een strafbaar feit waarmee aanzienlijk economisch voordeel kan worden behaald. Ook adviseerde de Raad van State om hoger beroep mogelijk te maken tegen een rechterlijke beslissing op basis waarvan het criminele vermogen kan worden afgepakt. Deze adviezen zijn verwerkt in het wetsvoorstel en de memorie van toelichting.

Het kabinet trekt vanaf 2027 jaarlijks € 5 miljoen uit om de financiële tegemoetkoming voor slachtoffers van ernstige gewelds- en zedenmisdrijven en nabestaanden te verhogen. Het geld wordt gebruikt voor hogere tegemoetkomingen via het Schadefonds Geweldsmisdrijven in het bijzonder voor slachtoffers met het zwaarste letsel en voor nabestaanden.

Staatssecretaris Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen: “Als staatssecretaris Justitie en Veiligheid zet ik me elke dag in voor een veilig Nederland. Slachtoffers van geweld en zeden willen we dan ook zo laag mogelijk te houden. Dit neemt niet weg dat we een verantwoordelijkheid hebben voor de slachtoffers die er wel zijn. Geen enkele financiële tegemoetkoming kan goedmaken wat slachtoffers en nabestaanden is aangedaan. Maar als overheid en samenleving zorgen we wel voor hulp en ondersteuning. Met deze investering zorgen we ervoor dat slachtoffers van de meest zware gewelds- en zedenmisdrijven en nabestaanden meer financiële steun krijgen. Juist voor hen zijn de gevolgen vaak het grootst.”

Met de investering geeft het kabinet uitvoering aan de afspraken uit het coalitieakkoord. De bedragen die het Schadefonds uitkeert aan slachtoffers worden verhoogd. Ook het vaste bedrag voor nabestaanden gaat omhoog. De precieze hoogte van de nieuwe tegemoetkomingen wordt de komende periode uitgewerkt. Daarbij wordt binnen het beschikbare budget gekeken naar een relatief grotere verhoging voor de zwaarste letselcategorieën. De uitbreiding moet zo snel mogelijk in 2027 ingaan.

Naast de verhoging van de tegemoetkomingen werkt het kabinet aan verbeteringen van het schadeverhaal binnen het strafproces. Ook wil het kabinet ervoor zorgen dat slachtoffers meer duidelijkheid krijgen over de mogelijkheden om hun schade op de dader te verhalen.

De maatregelen staan in de brief over het slachtofferbeleid die de staatssecretaris naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, voorafgaand aan het commissiedebat Slachtofferbeleid van donderdag 12 november.